MANBALAR / SHAFFOFLIK
Ikki model.
Manbalar va foydalanish doirasi.
3D MED — inson anatomiyasini fazoda o‘rganish uchun atlas. Erkak va ayol modellari alohida ochiq anatomik manbalardan olingan; ularning qamrovi, tasnifi va litsenziyasi farq qiladi.
Atlasda nima bor?
Erkak katalogida 3 478 ta tuzilma va 12 ta tizim yoki anatomik guruh mavjud. Unda suyaklar, mushaklar, nervlar, yurak va tomirlar kabi makroskopik tuzilmalar bor.
Ayol katalogida 264 ta tuzilma va 7 ta tizim yoki anatomik guruh mavjud. Ayol modelida gavda, umurtqa, qorin a’zolari, chanoq va ko‘krak bezlari mavjud. Bosh, miya, nerv tizimi, mushaklar va qo‘l-oyoqlarning to‘liq modeli kiritilmagan. Ayol qon tomirlari guruhida qorin va chanoq tomirlari bor; yurak modeli kiritilmagan. Teri tizimi guruhi ko‘krak bezlari tuzilmalarini ifodalaydi.
Ikki katalog bo‘yicha jami 3 742 model yozuvi bor. Bu son biologik a’zolar yoki butun tanadagi suyaklar sonini anglatmaydi: chap va o‘ng tomonlar, a’zo qismlari va ayrim model yuzalari alohida yozuv bo‘lishi mumkin. Bir xil nomli tuzilma ikki mustaqil modelda alohida hisoblanadi.
Nomlar va model bog‘lanishlari erkak atlas manifesti hamda ayol atlas manifestida berilgan. Ranglar tuzilmalarni ajratish uchun ishlatiladi.
Erkak modeli — CC BY-SA 4.0
- BodyParts3D — Database Center for Life Science (DBCLS), Yaponiya. Boshlang‘ich anatomik model manbasi. BodyParts3D · CC BY-SA 2.1 Japan.
- Z-Anatomy. BodyParts3D asosidagi ochiq 3D anatomiya atlasi. Z-Anatomy · CC BY-SA 4.0.
- Anatria3D moslamalari. Blender modelini GLB formatiga o‘tkazish, Draco siqilishi, barqaror identifikatorlar va anatomik nomlar katalogi. Erkak GLB fayllari va ularning manifesti CC BY-SA 4.0 shartlarini saqlaydi.
Ayol modeli — CC BY 4.0
- Visible Human Female — U.S. National Library of Medicine, NIH. Ayol modelining boshlang‘ich rekonstruksiya manbasi. Visible Human Project.
- NIH Human Reference Atlas, HuBMAP Consortium. 3D Reference Organ Library tarkibidagi United Female v1.5 modeli. Manba 3D fayli · Mualliflik va versiya metama’lumotlari · CC BY 4.0.
- Anatria3D moslamalari. Manba geometriyasini tizimlar bo‘yicha GLB fayllariga ajratish, siqish va anatomik nomlarni bog‘lash. Ayol GLB fayllari va manifesti CC BY 4.0 shartlarida berilgan.
Ayol modeli gavda va chanoq atlasidir. Erkakning yetishmayotgan qismlari ayol modeliga qo‘shilmagan; katalog ayolning to‘liq tana modelini taqdim etayotganini da’vo qilmaydi.
Kreditlar va qayta foydalanish
Anatria3D manba repozitori · To‘liq mualliflik bildirishnomasi (NOTICE) · Ikki modelning litsenziyalari. Model fayllari manba ko‘rinishida saqlangan. Interfeys va statik katalog ushbu loyiha uchun yozilgan; Anatria3D dastur kodi ko‘chirilmagan.
Modellarni qayta ishlatishda tegishli mualliflarni ko‘rsating, litsenziya havolasini saqlang va o‘zgartirishlarni belgilang. Erkak modelidan hosil qilingan material uchun CC BY-SA 4.0 ShareAlike shartlari amal qiladi. Ayol manbasi uchun CC BY 4.0 shartlariga qarang.
Qisqa o‘quv matnlarining manbalari
Umumiy ta’riflar AQSh Milliy Saraton Instituti (NCI), NIH tarkibidagi SEER Anatomy & Physiology o‘quv modullariga tayangan holda o‘zbekcha bayon qilingan. Sahifalarda tegishli modulga havola berilgan. Bu ta’riflar 3D geometriyaning ekspertizasi hisoblanmaydi.
- Suyak tizimi — NCI SEER
- Mushak tizimi — NCI SEER
- Bo‘g‘im va boylamlar — NCI SEER
- Nerv tizimi — NCI SEER
- Yurak va qon tomirlari — NCI SEER
- Limfa tizimi — NCI SEER
- Nafas olish tizimi — NCI SEER
- Hazm qilish tizimi — NCI SEER
- Endokrin tizim — NCI SEER
- Siydik ajratish tizimi — NCI SEER
- Erkak reproduktiv tizimi — NCI SEER
- Tana sohalari va topografiya — NCI SEER
- Ayol reproduktiv tizimi — NCI SEER
- Teri tizimi: ko‘krak bezlari — NCI SEER
Katalog qamrovi tekshirilgan sana: .
Aniqlik va qamrov chegaralari
Bu makroskopik anatomiyani o‘rganish uchun model. Barcha kapillyarlar, nerv tolalari, hujayralar, to‘qima mikrostrukturasi yoki har bir insondagi anatomik variantlar ko‘rsatilmagan. Ikki model turli manbalardan olingani sabab ularning geometriyasi va tuzilma sonlari bevosita tenglashtirilmaydi.
Nomlar va tasniflar manbadagi yozuvlarni aks ettiradi. Butun model klinik aniqlik sertifikatiga ega ekani da’vo qilinmaydi. Taqqoslashda anatomiya darsliklari va mutaxassis ko‘rsatmasidan foydalaning.
Atlas klinik qaror, diagnostika, operatsiya rejalashtirish yoki shaxsga mos davolash tavsiyasi uchun mo‘ljallanmagan.